Güneş ve Rüzgar Enerji Santral İnşaatlarında Asgari İşçilik Hesabı

11.03.2025 tarihli ve 32838 sayılı Resmî Gazete’de yayımla- nan değişiklikle eklenen otuz üçüncü fıkrada, “Rüzgâr kaynaklı yenilenebilir enerji sistemle- rinin yapı inşaat alan hesabında; rüzgâr türbinlerinin tabi veya tesviye edilmiş zemin altı dâhil temel alanı ile kulenin yüzey alanı toplamı dikkate alınır.” Hükümlerine yer verilmiştir İmar mevzuatında yapılan söz konusu düzenlemelerle güneş ve rüzgâr kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapı inşaat alanının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar netleşmiş; bu durum, asgari işçilik araştırmalarında yapı ruhsatında yer alan toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu bilgilerinin doğrudan esas alınmasına imkân sağlamıştır.

Yapılan düzenleme, lisanslı veya lisanssız ayrımı gözetilmeksizin sadece özel nitelikteki GES ve RES inşaat işlerini kapsamakta olup kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanun- la kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan GES ve RES inşaatları bu mevzuatın kapsamı dışındadır. Özel nitelikteki GES ve RES inşaatlarına ilişkin asgari işçilik araştırma işlemlerinde aşağıda açıklanan usul ve esaslar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

A-GES VE RES İNŞAATLARINDA ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMA ESASLARI; A.1 Yapı Ruhsatı Verileri Esas Alınmak Suretiyle Maliyet Tespiti GES inşaatları için 12.05.2023 tarihinden itibaren, RES inşaatları için 11.03.2025 tarihinden itibaren (ancak her hâlükârda inşaat fiilen tamamlanmadan önce) düzenlenmiş olmak kaydıyla; inşaata başlanmadan evvel veya ruhsatsız başlanmış olmakla birlikte inşaatın devamı esnasında alınan ilk yapı ruhsatları ile inşaatın devamı esnasında alınan yenileme ya da tadilat ruhsatları kapsamında yürütülerek tamamlanan inşaat işlerinde, söz konusu ruhsatlarda yer alan toplam yapı inşaat alanının, imar mevzuatındaki yeni alan tanımları ve hesaplama usul- lerine uygun olduğu kabul edilecektir.

Belirtilen tarih koşulunu sağlayan (ilk veya yenileme/tadilat ruhsatlı) işlere ait as- gari işçilik araştırma işlemleri, maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilmeksizin, geçerli ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınmak suretiyle SGK ünitesince sonuçlandırılacaktır. Örnek : 10.12.2025 tarihinde tamamlanan RES inşaatına ait ruhsatta, toplam yapı in- şaat alanının 4.500 m² (4.400 m² RES türbin inşaat alanı, 100 m² şalt sahası) olarak belirtil- diği varsayıldığında; Yapı ruhsatının RES inşaatları için öngörülen 11.03.2025 tarihinden son- ra (20.04.2025 tarihinde) düzenlenmiş olması nedeniyle, asgari işçilik araştırma işlemi, 4.500 m²’lik toplam yapı inşaat alanı ile ruhsatta kayıtlı yapı sınıf ve grubu esas alınarak ünitece sonuçlandırılacaktır.

A.2 Denetim Marifetiyle Yapılacak Maliyet Tespiti GES inşaatları için 12.05.2023, RES inşaatları için 11.03.2025 tarihlerinden önce düzen- lenmiş ilk yapı ruhsatları kapsamında yürütülen ve inşaatın devamı esnasında imar mev- zuatındaki yeni alan tanımlarına uygun geçerli bir yenileme veya tadilat ruhsatı (bu tarihler ve sonrasında düzenlenmiş) alınmayan inşaatlara ait dosyalar, doğrudan ünitece sonuçlan- dırılamayacağından, inşaat maliyetinin tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilecektir. Söz konusu denetimler neticesinde düzenlenecek raporlarda, mevcut ruhsatta yer alan eksik veya sınırlı alan verilerine bağlı kalınmaksızın, asgari işçilik hesabına esas maliyet bedeli tesisin teknik bütünlüğü dikkate alınarak tespit edilecektir. Örnek :

01.03.2022 tarihinde yapı ruhsatı düzenlenen ve 10.04.2022 tarihinde yapımına başlanan GES inşaatında, inşaat süresince herhangi bir tadilat ruhsatı alınmadığı ve inşaatın 15.08.2024 tarihinde tamamlandığı varsayıldığında; Yapı ruhsatının GES inşaatları için öngörülen 12.05.2023 tarihinden önce (01.03.2022 tarihinde) düzenlenmesi ve inşaat süresince yeni alan tanımlarına uygun bir tadilat ruhsatı alın- maması nedeniyle, maliyet tespiti Sosyal Güvenlik Denetmenlerince yapılacaktır.

A.3 Yapımı Tamamlandıktan Sonra Ruhsatlandırılan GES ve RES İnşaatları Yapı ruhsatı bulunmaksızın yapımı tamamlanan, ancak daha sonra ilgili idarelerce ruh- satlandırılan GES ve RES inşaatlarında, asgari işçilik araştırmasının ünitece yapılabilmesi için; -Yapı ruhsatının GES inşaatları için 12.05.2023, RES inşaatları için 11.03.2025 tarihleri ve sonrasında düzenlenmiş olması, -Asgari işçilik hesabında esas alınacak yıl için ilgili yapı sınıf ve grubuna ait yapı yaklaşık birim maliyet bedelinin yayımlanmış olması, Koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu iki koşulun birlikte sağlanması halinde araştırma işlemi, ruhsatın inşaatın tamamlan- dığı tarihten sonra alındığı üzerinde durulmaksızın ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınmak suretiyle SGK ünitesince sonuçlandırılacaktır.

Koşullardan herhangi birinin veya her ikisinin birlikte sağlanmaması durumunda ise as- gari işçilik araştırmasına esas maliyet tespiti Sosyal Güvenlik Denetmenleri marifetiyle yapıla- caktır. Örnek : 15.03.2024 tarihinde yapımına başlanıp 30.04.2025 tarihinde tamamlanan GES inşaatına ilişkin yapı ruhsatının 19.02.2026 tarihinde düzenlendiği ve ruhsatta yapı sınıf ve gru- bunun I-D olarak belirtildiği varsayıldığında; Yapı ruhsatı GES inşaatları için öngörülen 12.05.2023 tarihinden sonra (19.02.2026 tari- hinde) düzenlenerek birinci koşul sağlanmış olsa da esas alınacak 2024 yılı Tebliğinde I-D yapı sınıf ve grubu için yayımlanmış bir maliyet bedelinin bulunmaması (ikinci koşulun gerçekleşme- mesi) nedeniyle, maliyet tespiti Sosyal Güvenlik Denetmenlerince yapılacaktır.

A.4 Araştırma ve İlişiksizlik Belgesi Düzenleme Süreçlerinde Ortak Esaslar Belirtilen inşaatlardaki asgari işçilik incelemelerinde; -Tesisin teknik bütünlüğü esas olduğundan hesaplama ve belge düzenleme süreçlerinde yalnızca sınırlı alanlar (şalt sahası, trafo binası, idari bina, bekçi kulübesi, zemin işleri gibi) dik- kate alınarak maliyet bedelinin eksik hesaplanmasına sebebiyet verecek şekilde parçalı işlem tesis edilmeyecektir. -Sözleşme bedeli ile mukayese işleminde, ruhsat verilerine dayalı maliyet tespit usulü gereği SGK ünitesi tarafından hesaplanan veya Sosyal Güvenlik Denetmenlerince düzenlenen raporla tespit edilen maliyet bedeli, varsa sözleşme bedeli ile mukayese edilecek ve yüksek olan tutar araştırmaya esas maliyet bedeli olarak dikkate alınacaktır.

-Düzenlenecek ilişiksizlik belgelerinde yer alan yüzölçümü bilgisi, yapı ruhsatındaki top- lam yapı inşaat alanı verisi ile birebir aynı olacaktır. -İşverenlerin ilgili idareler nezdinde yürüttükleri yapı kullanma izin belgesi işlemlerinde herhangi bir tereddüt veya mağduriyet yaşanmaması adına, düzenlenecek ilişiksizlik belgeleri- ne “sadece trafo alanı dikkate alınmıştır” veya “panel alanları hariç tutulmuştur” gibi tesisin bütünlüğünü parçalayan ve belgenin kapsamını daraltan herhangi bir sınırlayıcı ifade veya açıklama eklenmeyecektir. B- GEÇİŞ SÜRECİNDEKİ DOSYALARIN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ B.1 İşlem Tesis Edilmiş Ancak İdari Aşamada Kesinleşmemiş Dosyalar İlgili mevzuat bölümünde belirtilen genel yazının yayımı tarihi olan 20.04.2026 itibarıyla, fark prim borcu idari aşamada kesinleşmiş olan dosyalar hakkında yeniden değerlendirme işlemi yapılmayacaktır.

Buna karşın, denetim raporu düzenlenmiş veya ünitece asgari işçilik araştırması yapılmış olmasına rağmen, fark prim borcu henüz idari aşamada kesinleşmemiş olan dosyalarda asgari işçilik maliyetinin yukarıda açıklanan usul ve esaslara aykırı olarak hesaplandığı anlaşılanlar için yeniden asgari işçilik hesabı yapılacaktır. B.2 Denetim Süreci Devam eden Dosyalar 20.04.2026 tarihi itibarıyla maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilmiş olmakla birlikte henüz raporu düzenlenmemiş olan dosyalarda; Maliyet tespiti Ruhsatlara göre gerçekleştirilecek olması durumunda, maliyet tespitine yönelik denetim faaliyeti sonlandırılacaktır. Ancak, denetim sürecinde kayıt ve belge ibraz yü- kümlülüğüne uyulmaması veya Kanun’a aykırı başkaca hususların tespiti halinde, bu durum ilgili denetmen tarafından ayrıca rapor düzenlenecektir.

Saygılarımızla… 20.04.2026 Tarih 139219762 sayılı SGK Genel yazış……>